Η βιολογική κτηνοτροφία δεν οδηγεί αυτόματα σε καλύτερα επίπεδα ευζωίας των ζώων σε σύγκριση με τις συμβατικές εκμεταλλεύσεις. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει ο τρόπος με τον οποίο οι παραγωγοί φροντίζουν τα ζώα τους και διαχειρίζονται την επιχείρησή τους.

Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα νέας έρευνας που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Thünen για τη Βιολογική Γεωργία στη Γερμανία. Συχνά αποδίδεται στη βιολογική κτηνοτροφία το πλεονέκτημα της καλύτερης ευζωίας των ζώων. Μια ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου Thünen εξέτασε συστηματικά κατά πόσον αυτό ίσχυε πράγματι στην πράξη. Η ομάδα ανέλυσε 86 επιστημονικές μελέτες από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, οι οποίες δημοσιεύτηκαν μεταξύ του 1990 και του Ιουνίου του 2023, είτε στα αγγλικά είτε στα γερμανικά. Συνολικά, συμπεριλήφθηκαν 623 συγκρίσεις μεταξύ βιολογικής και συμβατικής κτηνοτροφίας.

Η πλειονότητα των μελετών αφορούσε βοοειδή (59), και συγκεκριμένα γαλακτοπαραγωγά βοοειδή· επιπλέον, υπήρχαν μελέτες για χοίρους (12), πουλερικά (12) και μικρά μηρυκαστικά (6). Στο 56% των περιπτώσεων δεν διαπιστώθηκε σαφής διαφορά. Στο 28% των συγκρίσεων, η βιολογική κτηνοτροφία παρουσίαζε όντως οφέλη για την ευζωία των ζώων.

Υγεία των ζώων
Συνολικά, το συμπέρασμα των ερευνητών του Ινστιτούτου Thünen ήταν ότι η υγεία των ζώων, ειδικότερα, εξαρτάται λιγότερο από τις μεθόδους βιολογικής ή συμβατικής εκτροφής και περισσότερο από τον τρόπο διαχείρισης της εκμετάλλευσης. Η Δρ Solveig March, ανώτερη ερευνήτρια και μία από τις συντάκτριες της δημοσίευσης, δήλωσε: «Οι κατευθυντήριες γραμμές για τη βιολογική εκτροφή προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες, αλλά δεν εγγυώνται τη βελτίωση της ευζωίας των ζώων. Ωστόσο, ενθαρρύνουν τη συμπεριφορά που είναι κατάλληλη για το είδος του ζώου».

Παρ' όλα αυτά, παρατηρήθηκε ότι οι βιολογικές κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις υπερτερούσαν των συμβατικών σε ορισμένα σημεία. Για παράδειγμα, οι κανονισμοί σχετικά με το υλικό στρωμνής και την ελευθερία κίνησης διασφαλίζουν την καλύτερη υγεία των νυχιών, των οπλών και των άκρων των ζώων. Ως αποτέλεσμα, η χωλότητα και τα προβλήματα στις αρθρώσεις εμφανίζονται λιγότερο συχνά.

Πρακτικά αποτελέσματα στους χοίρους
Όσον αφορά τους χοίρους, η ερευνητική ομάδα αναφέρθηκε σε μια μελέτη του 2000 σχετικά με χοίρους πάχυνσης, η οποία είχε διαπιστώσει υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης διαταραχών στις αρθρώσεις σε σύγκριση με τα ζώα από συμβατικές εκμεταλλεύσεις – πιθανότατα λόγω παθογόνων παραγόντων του εξωτερικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η παρουσία παρασίτων ήταν ορισμένες φορές αυξημένη στις βιολογικές εκμεταλλεύσεις (π.χ. Toxoplasma gondii και προνύμφες Ascaris).

Είναι ενδιαφέρον ότι διάφορες μελέτες έχουν καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα όσον αφορά το δάγκωμα της ουράς. Μια μελέτη του 2022, η οποία βασίστηκε σε άμεσες παρατηρήσεις, δεν εντόπισε διαφορές μεταξύ των συστημάτων εκτροφής. Ωστόσο, μια άλλη μελέτη του 2000 έδειξε ότι οι χοίροι σε βιολογικές εκμεταλλεύσεις παρουσίαζαν λιγότερες αλλοιώσεις στην ουρά, γεγονός που αποδόθηκε στο ότι οι συνθήκες στέγασης παρείχαν περισσότερα περιβαλλοντικά ερεθίσματα.

Μεγαλύτερη έμφαση στη συμπεριφορά και την ευζωία
Μέχρι σήμερα, λίγες μελέτες λαμβάνουν υπόψη τη συμπεριφορά και τη συναισθηματική ευημερία των ζώων παράλληλα με την υγεία τους, όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Thünen σε δελτίο τύπου. Στον τομέα αυτό, υπάρχουν ενδείξεις για οφέλη της βιολογικής κτηνοτροφίας, αν και η σχετική έρευνα παραμένει περιορισμένη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η βιολογική πιστοποίηση θα πρέπει να εστιάζει περισσότερο στο ίδιο το ζώο. Από το 2023, το Ινστιτούτο Thünen συνεργάζεται με εταίρους από τον κλάδο και την ακαδημαϊκή κοινότητα για την ανάπτυξη μιας μεθόδου που θα επιτρέψει την περαιτέρω εξέλιξη των ελέγχων ευζωίας των ζώων.