Ημ/νία: 20/11/2026

Ανάλυση: Η ευρωπαϊκή χοιροτροφία πρέπει να αλλάξει για να επιβιώσει

Ανάλυση: Η ευρωπαϊκή χοιροτροφία πρέπει να αλλάξει για να επιβιώσει

Η ευρωπαϊκή χοιροτροφία χρειάζεται μια ριζική αλλαγή πορείας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα στο πρώτο Συνέδριο Χοιροτροφίας Κεντρικής Ευρώπης, που διοργανώθηκε το φθινόπωρο από την εταιρεία γενετικής βελτίωσης Topigs Norsvin. Οι Ευρωπαίοι χοιροτρόφοι υστερούν όλο και περισσότερο έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών τους όσον αφορά το κόστος παραγωγής. Για να επιβιώσει, ο κλάδος χρειάζεται μια ισχυρή ταυτότητα, καθώς και υγιή, ανθεκτικά ζώα.

Όχι περισσότερους χοίρους, αλλά καλύτερους.  Άλλωστε, οι Ευρωπαίοι χοιροτρόφοι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν με βάση το κόστος παραγωγής. Απαιτείται, επομένως, μια διαφορετική προσέγγιση, η οποία θα εστιάζει στην υγεία των ζώων, στην ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, στην καλή διαβίωση των ζώων και, κυρίως, στο να καταστεί το τελικό προϊόν πολύ πιο αναγνωρίσιμο για τους καταναλωτές.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Κέτσκεμετ της Ουγγαρίας. Ένας από τους βασικούς ομιλητές ήταν ο László Búza, κτηνίατρος και πρώην στέλεχος της Topigs Norsvin, ο οποίος σήμερα κατέχει τη θέση του Κρατικού Γραμματέα Γεωργίας στην Ουγγαρία. Ο Búza έχει ένα σαφές όραμα: πιστεύει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη στην αγορά τροφίμων ανώτερης ποιότητας, που είναι υγιεινά και παράγονται τοπικά. «Η Ευρώπη διαθέτει όλα τα απαραίτητα εφόδια για να το επιτύχει αυτό: την τεχνογνωσία, τη γενετική και τα ερευνητικά ιδρύματα».

Ο Υφυπουργός υποστηρίζει ότι οι χοιροτρόφοι θα πρέπει να αρχίσουν να παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως παραγωγούς χοιρινού κρέατος. «Δεν είστε παραγωγοί χοίρων, αλλά παραγωγοί χοιρινού κρέατος. Αναγράψτε το αυτό στις ιστοσελίδες σας». Πιστεύει ακράδαντα ότι η υγεία των χοίρων είναι καθοριστική για την επιτυχή εκπλήρωση αυτού του ρόλου. «Οι υγιείς, ζωηροί χοίροι, απαλλαγμένοι από ασθένειες, αποτελούν τη βάση. Η υγεία και η ευζωία των ζώων συμβαδίζουν». Προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι νεότεροι καταναλωτές να καταναλώνουν χοιρινό κρέας, ο κλάδος οφείλει να αποδείξει ότι το προϊόν είναι υγιεινό, παράγεται με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και με σεβασμό στην ευζωία των ζώων, και ότι είναι αξιόπιστο. Το τελευταίο συνδέεται άρρηκτα με την προέλευση και την ιχνηλασιμότητα.

Οι καταναλωτές μετατρέπονται σε πελάτες. «Πρέπει να τους βοηθήσουμε να λάβουν σωστές αποφάσεις», λέει ο Búza. «Μια μεγάλη ομάδα μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων διαθέτει πλέον τον χρόνο να σκεφτεί τη σημασία της υγιεινής διατροφής. Ποιο είναι το μήνυμά μας προς αυτούς;». Ένα είναι βέβαιο: ο κλάδος της χοιροτροφίας έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει για να τοποθετήσει το προϊόν του πιο αποτελεσματικά στην αγορά. Ο Ούγγρος επιστήμονας Mihály Soós το συνόψισε εύστοχα κατά τη διάρκεια του συμποσίου: «Γιατί η επικοινωνία σχετικά με το είδος κόκκινου κρέατος που καταναλώνεται περισσότερο από κάθε άλλο, είναι ταυτόχρονα και η πιο δύσκολη;».

Ανταγωνιστική θέση
Η ανταγωνιστική θέση της ευρωπαϊκής χοιροτροφίας απειλείται, σύμφωνα με την Eva Gocsik, αναλύτρια αγοράς στη Rabobank Research. «Το κόστος παραγωγής είναι πολύ υψηλότερο σε σχέση με άλλα μέρη του κόσμου. Το χάσμα με τη Βραζιλία θα διευρυνθεί τα επόμενα χρόνια, λόγω των υψηλότερων προτύπων που ισχύουν εδώ». Η ίδια επισημαίνει αρκετές σημαντικές αλλαγές στην παγκόσμια αγορά χοιρινού κρέατος. Η Κίνα θα παραμείνει σημαντικός προορισμός εξαγωγών, αλλά μόνο για τα υποπροϊόντα. Η Βραζιλία θα αυξήσει τις εξαγωγές κρέατος προς την Ασία, ασκώντας περαιτέρω πίεση στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Παράλληλα, και οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να ετοιμάζονται να διαδραματίσουν πιο σημαντικό ρόλο στην εξαγωγική αγορά. Επιπλέον, η αγορά καθίσταται πολύ λιγότερο προβλέψιμη και ολοένα και πιο ασταθής, ως αποτέλεσμα πολέμων, εμπορικών φραγμών και αποκλεισμών.

Ο κλάδος της χοιροτροφίας στην Ευρώπη υφίσταται ήδη σημαντικές αλλαγές. Η Δανία και οι Κάτω Χώρες χάνουν τον παραδοσιακό τους ρόλο ως οι κύριοι προμηθευτές χοιριδίων στην Ευρώπη. Οι περιβαλλοντικές και κοινωνικές πιέσεις ωθούν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στις δύο χώρες να επιδιώξουν τη μείωση της κτηνοτροφικής παραγωγής. Το παρόν συμπόσιο διοργανώθηκε για τον κλάδο της χοιροτροφίας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπως η Σερβία, η Κροατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Τσεχική Δημοκρατία. Οι χώρες αυτές διαθέτουν ακόμη περιθώρια επέκτασης, ακόμη και από περιβαλλοντική άποψη. Ωστόσο, οι κλάδοι χοιροτροφίας τους παραμένουν σχετικά μικροί. Το συνολικό κοπάδι χοιρομητέρων σε ολόκληρη την περιοχή είναι συγκρίσιμο σε μέγεθος με εκείνο των Κάτω Χωρών. Προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής αριθμός χοίρων προς σφαγή στο μέλλον, οι χώρες αυτές θα πρέπει να παράγουν οι ίδιες περισσότερα χοιρίδια, σε περίπτωση που σταματήσουν οι εισαγωγές από τη Βορειοδυτική Ευρώπη.

Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να ξεπεραστούν διάφορα εμπόδια. Το σημαντικότερο είναι η Αφρικανική Πανώλη των Χοίρων (ΑΠΧ). Ο ιός εξαπλώνεται με ρυθμό περίπου 100 χιλιομέτρων ετησίως. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, οι ομιλητές ζήτησαν να επανεξεταστεί η ευρωπαϊκή προσέγγιση απέναντι στην ΑΠΧ. Η τρέχουσα στρατηγική ανάγεται σε μια εποχή κατά την οποία πολλά νοικοκυριά διατηρούσαν μερικούς χοίρους για δική τους κατανάλωση. Σήμερα, στον κλάδο κυριαρχούν οι μεγάλες εμπορικές εκμεταλλεύσεις. Όταν ξεσπά ΑΠΧ σε μια ερασιτεχνική εκτροφή, οι μεγάλες εμπορικές εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται εντός της μολυσμένης ζώνης υπόκεινται επίσης σε περιορισμούς. «Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις», αναφέρει ο Búza. «Μια απαγόρευση μετακίνησης είναι καταστροφική για μια μεγάλη εκμετάλλευση, ιδίως εάν αυτή δραστηριοποιείται σε πολλαπλές τοποθεσίες και η μεταφορά χοιριδίων ακινητοποιείται πλήρως».

Η ανάγκη για αλλαγή
Η Ευρώπη θα πρέπει να στοχεύσει στην ανάπτυξη ενός ανθεκτικού, προσανατολισμένου στην αγορά, υγιούς και οικονομικά εύρωστου κλάδου χοιροτροφίας. Παρά τις πολλές προκλήσεις, δεν υπάρχει λόγος για απαισιοδοξία. Υπάρχουν ήδη σημαντικές προοπτικές, όπως καταδείχθηκε σε παρουσίαση του Jonatan Sánchez-Osorio, τεχνικού διευθυντή στην Topigs Norsvin.

Η γενετική πρόοδος εξελίσσεται ραγδαία. Ο ίδιος επισημαίνει ότι ελαφρώς υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης, βελτιωμένος δείκτης μετατροπής τροφής ή χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας μπορούν εύκολα να αποφέρουν επιπλέον 10 ευρώ ανά χοίρο που οδηγείται στη σφαγή (βλ. πίνακα παρακάτω). Η ορθή διαχείριση και η υγεία των ζώων είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη ταχείας προόδου. Διαφορετικά, το γενετικό δυναμικό δεν θα αξιοποιηθεί, τονίζει. Η χοιροτροφία δεν είναι εύκολη υπόθεση σε κανένα μέρος του κόσμου. Σύμφωνα με τον Sánchez-Osorio, οι προκλήσεις είναι παντού οι ίδιες. Αναφέρει ενδεικτικά την πίεση από ασθένειες, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, την καλή διαβίωση των ζώων, το κόστος των ζωοτροφών, το εργατικό δυναμικό και την ποιότητα του τελικού προϊόντος. Επιπλέον, η Ευρώπη δεν κατέχει πλέον την ηγετική θέση που είχε κάποτε σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι 10 κορυφαίες εταιρείες στη Βραζιλία επιτυγχάνουν απογαλακτισμό 37,7 χοιριδίων ανά χοιρομητέρα ετησίως. Και, όπως διαβεβαιώνει το κοινό του ο Sánchez-Osorio, το όριο αυτό δεν έχει ακόμη εξαντληθεί.

Το γενετικό δυναμικό προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη

Ο ταχύς ρυθμός ανάπτυξης γίνεται εμφανής όταν παίρνει τον λόγο ο Lucas Jin της Muyuan Foods. Η κινεζική Muyuan είναι η μεγαλύτερη παραγωγός χοίρων παγκοσμίως, με ετήσια σφαγή 28 εκατομμυρίων ζώων. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο διπλάσιο της ετήσιας παραγωγής της Ολλανδίας. Η εταιρεία ελέγχει ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής, από την παραγωγή ζωοτροφών έως τη σφαγή. Η κυκλική παραγωγή αποτελεί τον απώτερο στόχο της Muyuan. Σύμφωνα με τον Jin, οι περιβαλλοντικές επιδόσεις και ο αντίκτυπος στις τοπικές κοινωνίες αποτελούν βασικές προτεραιότητες για την εταιρεία. Ο ίδιος εξηγεί ότι η Muyuan έχει μειώσει την κατανάλωση αερίου κατά τα δύο τρίτα και την κατανάλωση πόσιμου νερού κατά το ένα τρίτο, επιτυγχάνοντας αυτό εν μέρει μέσω της επαναχρησιμοποίησης των λυμάτων και της παραγωγής βιοαερίου.

Η μείωση των εκπομπών της εταιρείας το 2025 ανήλθε σε 6,06 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO₂. Οι κάτοικοι που ζουν κοντά στις εγκαταστάσεις της δεν αντιμετωπίζουν οχλήσεις από οσμές, ενώ οι εκπομπές σκόνης έχουν μειωθεί κατά 99,9%. «Σε απόσταση 10 μέτρων από τη μονάδα, δεν μυρίζει απολύτως τίποτα», αναφέρει ο Jin. Η εκτροφή χοίρων στη Muyuan είναι τεχνολογικά εξαιρετικά προηγμένη. Ο Jin εξηγεί ότι η εταιρεία χρησιμοποιεί τα λεγόμενα «έξυπνα» συστήματα ομαδικής στέγασης για τις χοιρομητέρες. Κάμερες παρακολουθούν τη συμπεριφορά των ζώων, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει την εξατομικευμένη σίτιση.
 
Share this:
Πηγή: